Günümüzde mükemmel bir gülümsemeye sahip olmak sadece estetik bir tercih değil, aynı zamanda kişisel özgüvenin en güçlü anahtarlarından biridir; modern diş hekimliğinin bu konuda sunduğu en seçkin çözümlerin başında Empress Emax (lityum disilikat) dental laminatları gelmektedir. Peki, Empress Emax Diş Kaplamaları nedir? Gelin bu sorunun cevabını ve konunun detaylarını birlikte inceleyelim.
11 Bölüm
Yapıldıkları malzemeye göre iki temel kaplama türü vardır:
Porselen kaplamalar (laminat veneerler):
Bu kaplama türü en iyi görünen ve en uzun ömürlü olanıdır. Bir diş laboratuvarı her birini elle hazırlar. Işık geçirgenlikleri gerçek diş minesi ile son derece benzerdir; bu nedenle en doğal sonucu verirler. Renk değiştirmezler ve uzun süre (15-20 yıl) dayanırlar. Bu makalenin ana konuları olan Empress ve Emax, bu grubun en gelişmiş örnekleridir.
Kompozit kaplamalar:
Bunlar, diş hekiminin doğrudan dişin üzerine yerleştirdiği ve dolgu malzemesiyle (kompozit reçine) şekillendirdiği kaplamalardır. En iyi yanları tek seansta yapılabilmeleri ve maliyetlerinin porselene göre daha düşük olmasıdır. Ancak porselen kadar uzun ömürlü değildirler, zamanla renk değiştirebilirler, lekelenebilirler ve yüzeyleri pürüzlü olduğu için plak birikimine daha yatkındırlar. Genellikle 3 ile 5 yıl arasında dayanırlar.
Hayır, Empress ve Emax diş kaplamaları aynı şey değildir. Her ikisi de aynı firma tarafından üretilen metal içermeyen, tam seramik restorasyon sistemleri olsa da, temelde farklı seramik malzemelerden yapılmışlardır ve farklı özelliklere sahiptirler. Aralarındaki farkı, bir ürün ailesi içindeki iki farklı model gibi düşünebilirsiniz. Aşağıdaki tablo, iki sistem arasındaki temel farkları özetlemektedir:
| Özellik | Empress (IPS Empress) | Emax (IPS E.max) |
|---|---|---|
| Malzeme Türü | Lösit takviyeli cam seramik | Lityum disilikattan yapılmış cam seramik |
| Dayanıklılık | Yaklaşık 160 MPa bükülme direnci ile iyi bir dayanıklılığa sahiptir. Ancak Emax ile kıyaslandığında daha kırılgandır. | Çok güçlüdür (bükülme direnci ~470 MPa). Empress'ten yaklaşık üç kat daha sağlamdır. |
| Estetik | Işık geçirgenliği ve gerçek dişe benzemesiyle tanınan harika bir görünüme sahiptir. Yıllardır estetikte "altın standart" olarak görülmüştür. | Çok yüksek kalite. Lityum disilikat yapısı onu hem güzel hem de güçlü kılar. |
| Kullanım Alanı | Özellikle görünümün çok önemli olduğu ve kuvvetlerin kontrol altında tutulduğu ön bölge (kesici ve kanin dişleri) tek diş restorasyonları ve laminat veneerler için en iyisidir. | Yüksek çiğneme kuvvetlerine dayanabilir; bu nedenle ağzın hem ön hem de arka bölgesinde (premolarlar ve molarlar) tek kuronlar, laminat veneerler, inley/onley restorasyonlar ve kısa köprüler için kullanılabilir. |
| Teknoloji | Daha eski bir sistemdir, ancak hala iyi çalışır ve bugün de kullanılmaktadır. | Empress'in daha güçlü ve gelişmiş versiyonu olarak kabul edilen yeni nesil bir teknolojidir. |
Empress ve Emax kaplamalar, kozmetik diş hekimliğinde 'gülüş tasarımı' için vazgeçilmez iki malzemedir. Her ikisi de porselen laminat veneer olduğu için uygulama alanları büyük ölçüde benzerdir. Ancak, yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi, Emax'ın üstün dayanıklılığı, Empress'ten daha geniş bir uygulama yelpazesine sahip olduğu anlamına gelir.
Bu iki sistemin kullanıldığı yaygın durumlar şunlardır:
Renklenmeler (beyazlatılamayan dişler)
Empress veya Emax kaplamalar, diş beyazlatma (bleaching) yöntemlerine yanıt vermeyen inatçı renklenmeler için ideal çözümdür.
- Tetrasiklin lekeleri: Antibiyotik kullanımının neden olduğu gri-mavi renklenmeler.
- Florozis: Aşırı florür alımının neden olduğu beyaz lekeler veya kahverengi lekeler.
- Kanal tedavisi sonrası kararma: Özellikle ön dişlerde zamanla meydana gelen renk değişimleri.
- Yaşa bağlı renklenme: Yıllar içinde aşınan mine tabakasının altındaki sarı dentin dokusunun daha görünür hale gelmesi.
Boyut ve şekil bozukluğu sorunları
- Mikrodonti (Küçük dişler): Yan kesici dişler gibi normalden çok daha küçük olan dişleri uygun boyutlarına getirmek için.
- Aşınmış dişler: Asit erozyonu, çok fazla fırçalama veya gıcırdatma nedeniyle kısalmış ve aşınmış dişleri düzeltmek için.
- Doğumsal şekil anomalileri: Doğuştan şekli bozuk veya tam gelişmemiş dişler için.
Dişler arasındaki boşluklar (Diastema)
Boşlukları hızlı bir şekilde kapatmak istiyorsanız, bu teller (ortodonti) için iyi bir alternatiftir. Özellikle ön iki diş arasındaki boşluk veya diğer diş arası boşluklar için çok iyi sonuç verir. Çoğu zaman boşluklar iki ila üç hafta içinde kapatılabilir.
Kırıklar, çatlaklar ve travma sonrası durumlar
- Mine kırıkları: Düşme veya çarpma sonucu dişin ön kısmında oluşan küçük veya büyük çatlaklar.
- Çatlamış dişler: Kozmetik nedenlerle mine çatlaklarını kapatmak ve dişi daha güçlü hale getirmek.
- Aşınmış insizal kenarlar: Zamanla aşınma ve yıpranma nedeniyle kısalan ön dişler.
Hafif çapraşıklıklar:
Hafifçe eğri, dönmüş veya sıkışık dişleri düzeltmek için diş teli takmanıza gerek kalmayabilir. Dişler çok eğriyse, kaplama için onlardan çok fazla tıraşlamak gerekebilir. Bu durumda ortodonti en iyi seçenek olabilir. "Hafif" vakalar, dişlerin tam hizada olmadığı ancak çok fazla öne çıkmadığı durumlardır.
Eski restorasyonların onarımı:
- Eski kompozit kaplamalar: Renk değiştirmiş, kenarlardan sızdırmaya başlamış veya kırılmış eski kompozit kaplamalardan kurtulun ve onları Empress/Emax ile değiştirin.
- Estetik olmayan eski kaplamalar: Diş etleri çekildikçe metal destekli porselen kaplamaların oluşturduğu siyah çizgi görünümünden kurtulmak için Emax kullanarak yenileyin.
Hollywood gülüşü ve gülüş tasarımı:
Herhangi bir sağlık sorunu olmasa bile daha beyaz, daha düzgün, daha genç ve "mükemmel" bir gülümseme isteyen kişiler için. Bu durumda, üst ön 6 veya 8 dişe ve bazen alt ön dişlere uygulanması tüm gülüşü değiştirir.
Her iki malzeme de yukarıdaki durumların çoğunda kullanılabilir. Ancak bazı özel koşullarda birinin diğerine göre avantajı vardır:
| Özel Durum | Öneri | Neden |
|---|---|---|
| Bruksizm (Diş Gıcırdatma) | Emax | Emax diğer markalardan daha dayanıklıdır, bu nedenle stresleri daha iyi yönetebilir. |
| Arka Dişler (Molarlar) | Emax | Arkada çiğneme basıncı çok fazladır. Emax'ın uzun ömrü bu durumda bir artıdır. |
| Maksimum Estetik / Işık Geçirgenliği | Empress | Bazı hekimler, Empress'in lösit yapısının Emax'tan daha fazla doğal ışık geçirdiğini düşünmektedir. |
| İnce Diş Yapısı | Emax | Daha ince üretilebilen Emax, dişten sadece küçük bir miktar doku kaldırılması gerektiğinde kullanışlıdır. |
Bu kaplamalar birçok soruna yardımcı olabilir ancak her hastada kullanılamazlar. Aşağıdaki durumlarda diğer tedaviler araştırılmalıdır:
- Şiddetli diş gıcırdatma (bruksizm): Hasta uyku plağı kullanmak istemiyorsa, her iki kaplama türü de kırılabilir.
- Yetersiz mine tabakası: Dişlerde yeterli mine yoksa (örneğin çok fazla aşındıkları için), kaplama düzgün yapışmayabilir.
- Geniş dolgulu dişler: Dişin ön kısmındaki dolgu çok büyükse, tam kuron kaplama yapmak daha iyi olabilir.
- Aktif diş eti hastalığı: Tedavi edilmemiş diş eti iltihabınız veya periodontitiniz varsa, önce bunu halletmeniz gerekir.
- Şiddetli çapraşıklık: Dişler ortodonti gerektirecek kadar hizada değilse, onları keserek değil diş teliyle düzeltmek daha iyidir.
Dişlerinizin mümkün olduğunca az işlemle en iyi şekilde görünmesini sağlamayı amaçlayan bu yaklaşım, genellikle birden fazla randevuda gerçekleşir. Işın Dental Klinik'e geldiğinizde aşağıdaki adımlardan geçeceksiniz:
Planlama ve hazırlık aşaması
Tedavinin başarılı olması için önceden planlama yapmak önemlidir. İlk randevunuzda diş hekiminiz şunları yapacaktır:
Detaylı muayene ve fotoğraflar:
Dişleriniz, diş etleriniz ve çeneniz tam bir kontrolden geçer. Diş köklerinin ve etrafındaki dokuların ne kadar sağlıklı olduğunu görmek için röntgen çekiyoruz. Bruksizm, periodontal hastalık veya geniş restorasyonlar gibi kaplama kurulumunu engelleyebilecek durumlar değerlendirilir.
Gülüş tasarımı ve estetik planlama:
Sizin için en uygun gülüş tasarımını yapabilmemiz için ne istediğinizi dinliyoruz. Dişlerinizin boyutu, şekli ve rengi belirlenir. Işın Dental Klinik, diğer birçok modern klinik gibi, tedavi sonrasında gülüşünüzün nasıl görüneceğini göstermek için Dijital Gülüş Tasarımı (DSD) teknolojisini kullanır. Ayrıca, nihai sonucun nasıl görüneceğini göstermek için dişlerinizin bir modeli üzerinde geçici bir "mock-up" (prova) yaptırabilirsiniz.
Dişlerin hazırlanması:
Plan kabul edildikten sonra dişler kaplama için hazırlanır:
Minimal diş aşındırma:
Porselen laminatların en iyi yanı, diş minesinden sadece çok küçük bir miktar aşındırma gerektirmesidir. Genellikle 0,3 mm ile 0,7 mm kalınlığında olan bu ince tabaka, kaplamaların doğal bir şekilde oturması ve öne fırlamaması için gereklidir. Dişler doğru konumdaysa, onları hiç kesmeye gerek bile kalmayabilir. Süreci daha konforlu hale getirmek için lokal anestezi alabilirsiniz.
Geçici kaplamaların takılması:
Dişleriniz hazırlandıktan sonra, kalıcı kaplamalarınız laboratuvarda yapılırken dişlerinizi hassasiyetten korumak ve görünümlerini korumak için geçici kaplamalar alabilirsiniz.
Renk seçimi ve ölçü alımı
Dişler hazır olduğunda, laboratuvar ihtiyacı olan bilgileri alır:
- Renk seçimi: Hekiminiz en doğal görünen ve diğer dişlerinizin rengini tamamlayan rengi seçer.
- Hassas ölçü: Hazırlanan dişler, klasik ölçü materyalleri veya yüksek teknolojili dijital tarayıcılar ile ölçülür. Kaplamaların dişlerinize tam olarak oturması için bu ölçülerin milimetrik olarak doğru olması çok önemlidir.
Laboratuvar aşaması (kaplamanın yapılması):
Diş hekimi ölçüleri ve renk bilgilerini teknisyene gönderir. Bu noktada:
- Empress veya Emax bloklarını işlemek için gelişmiş CAD/CAM teknolojisi veya geleneksel sıcak presleme işlemleri kullanılır.
Prova ve Yapıştırma (Simantasyon)
Kaplamalarınız bittiğinde, son randevunuzda dişlerinize kalıcı olarak yerleştirilirler:
Prova:
Öncelikle kaplamalar herhangi bir yapıştırıcı olmadan dişlerinizin üzerine yerleştirilir. Siz ve hekiminiz kuronların rengini, şeklini, boyutunu ve dişlerinizle uyumunu dikkatlice değerlendirirsiniz.
Yüzey hazırlığı:
Her şey kabul edildikten sonra, yapıştırma yüzeyi özel bir asit ile pürüzlendirilir. Kaplamaların iç kısmına mikroskobik düzeyde daha iyi yapışmaları için hidroflorik asit, ardından kimyasal olarak birbirine bağlanmaları için silan sürülür.
Kalıcı yapıştırma:
Hazırlanan diş yüzeyine ve kaplamanın içine benzersiz, yüksek teknolojili bir reçine siman sürülür. Kaplama dişe yerleştirildikten sonra simanı sertleştirmek için özel bir ışık kullanılır. Bu aşama tedavinin uzun ömürlü olması için çok önemlidir.
Son kontroller:
Fazla siman temizlenir, kapanış (oklüzyon) doğrulanır ve süreci bitirmek için gereken küçük değişiklikler yapılır.
| Açıklama | Bakım Önerisi |
|---|---|
| Düzenli Fırçalama | Dişlerinizi günde en az iki kez yumuşak kıllı bir diş fırçasıyla nazikçe fırçalayın. |
| Diş İpi Kullanımı | Kaplamanın diş etiyle birleştiği noktada plak birikimini önlemek için her gün diş ipi kullanın. |
| Diş Eti Sağlığı | Yetersiz bakım diş eti çekilmesine yol açabilir; bu, kaplama sınırlarını ortaya çıkarabilir ve estetiği bozabilir. |
| Gece Plağı Kullanımı | Dişlerinizi gıcırdatma veya sıkma alışkanlığınız (bruksizm) varsa mutlaka gece plağı kullanın. |
| Sert Nesnelerden Kaçınma | Kalem ısırma, tırnak yeme veya dişlerinizle kapak açma gibi alışkanlıklardan uzak durun. |
| Sert Gıdalarda Dikkat | Kabuklu yemişleri ön dişlerinizle kırmayın ve buz çiğnemekten kaçının. |
| Sigara ve Renklendirici Gıdalar | Aşırı çay/kahve tüketimi zamanla kaplama kenarlarında renklenmeye neden olabilir; alımını sınırlayın. |
| 6 Ayda Bir Kontrol | Kaplamalarınızın durumunu kontrol ettirmek için yılda en az iki kez diş hekiminizi ziyaret edin. |
| Profesyonel Temizlik | Diş taşı temizliği sırasında hekiminize kaplamalarınız olduğunu hatırlatın. |
Empress Emax Kaplamaların Artıları
- Çok güçlü ve uzun ömürlü: Lityum disilikat seramikler, bükülme söz konusu olduğunda standart feldspatik porselenlerden çok daha güçlüdür. Bu özellikleri sayesinde yüksek mekanik stres altındaki bölgelerde bile güvenle kullanılabilirler.
- Harika görünüm ve doğal şeffaflık: Emax malzemesinin yapısı şeffaftır, yani ışığı tıpkı gerçek diş minesi gibi yansıtır ve iletir. Bu, restorasyonun yapay görünmesini engeller ve dişle mükemmel uyum sağlamasını sağlar.
- Güçlü yapışma bağı: Bu seramikler asit aşındırmasına karşı çok hassastır. Hidroflorik asit kullanıldığında yüzeyde minik delikler oluşturur, bu da kaplamanın dişe çok iyi yapışmasını sağlar.
- Mükemmel uyum ve dijital üretim: Emax kaplamalar hem klasik sıcak preslenmiş işlemlerle hem de CAD/CAM teknolojileriyle yapılabilir. Bu teknolojiler malzemenin her zaman yüksek kalitede olmasını ve diş-diş eti arayüzündeki sınırların mükemmel oturmasını sağlar.
- Biyouyumluluk: Bu malzemeler diş eti dokusuyla iyi çalışır ve gerçek diş minesi kadar çabuk aşınmazlar.
Empress Emax Kaplamaların Eksileri ve Sınırları
- Kalınlık gereksinimi: Emax kaplamalar sağlam kalabilmek için genellikle feldspatik porselenlerden biraz daha fazla alana ihtiyaç duyarlar. Bazı durumlarda bu, dişten daha fazla doku alınması anlamına gelebilir.
- Maliyet ve ekipman ihtiyacı: CAD/CAM veya yüksek sıcaklıkta presleme gibi modern teknolojilere ihtiyaç duydukları için kompozit kaplamalardan veya düz seramiklerden daha maliyetlidirler.
- Kırılma riski (yapıştırmadan önce): Çok ince oldukları için, kaplamalar dişe yapıştırılmadan önce çok hassastır ve prova aşamasında çok dikkatli taşınmaları gerekir. Ancak bir kez bağlandıklarında dişin bir parçası olurlar ve oldukça güçlenirler.
Aşağıdaki durumlarda Empress seçebilirsiniz:
- Görünümle ilgili kriterleriniz çok yüksekse ve tedaviyi ön dişlerinize yaptırıyorsanız.
- Sizin için en önemli faktör ışık geçirgenliğiyse.
- Diş gıcırdatma gibi bir sorununuz yoksa.
Aşağıdaki durumlarda Emax'ı daha çok sevebilirsiniz:
- Hem ön hem de arka dişlerinize işlem yaptırıyorsanız.
- Gece plağı kullanmak şartıyla dişlerinizi gıcırdatıyorsanız.
- Dişleriniz çok incedir ve onları çok fazla kesmek istemiyorsanız.
- Daha uzun süre dayanacak bir çözüm istiyorsanız.
Empress Emax kaplamaları nedir?
Empress ve Emax, metal içermeyen ve dişlerin önüne yapıştırılan porselen laminatlardır. Renk, şekil ve boşluk gibi görünümle ilgili sorunları düzeltmek için kullanılırlar. Empress estetik açıdan öne çıkarken, Emax daha uzun ömürlüdür.
Empress veya Emax kaplamalar takılırken can yakar mı?
Hayır. Lokal anestezi altında yapıldığı için tedavi sırasında ağrı olmaz. Diş hazırlığı sırasında anestezi kullanılır. Tedaviden sonra birkaç gün boyunca sıcağa ve soğuğa karşı biraz hassasiyet hissetmek normaldir.
Tedavi ne kadar sürer?
Çoğu zaman iki ila üç randevu sürer ve her şey yaklaşık bir ila iki hafta içinde biter. İlk seans planlama ve diş hazırlığı içindir, ikinci randevu ise kalıcı kaplamaların takılması içindir.
Hangisi daha iyi görünüyor, Empress mi Emax mi?
Her ikisi de oldukça güzeldir. Bazı hekimler, Empress'in lösit yapısı nedeniyle ışık iletiminde daha doğal olduğunu düşünmektedir. Emax ise uzun ömürlü olmasına rağmen estetikten ödün vermez.
Empress/Emax kaplamalar ile gerçek dişlerim arasındaki farkı anlayabilir miyim?
Yetenekli bir diş hekimi tarafından takıldığında, bunları gerçek dişlerden ayırt etmek neredeyse imkansızdır. Metal içermedikleri ve ışığı geçirdikleri için doğal diş minesi gibi görünürler.
Rengi seçebilir miyim?
Evet. Hekiminiz planlama aşamasında en doğal ve uygun rengi seçmenize yardımcı olacaktır. Seçim cilt tonunuza, yaşınıza ve isteklerinize dayanır. Doğal bir görünüm için aşırı beyaz tonlar yerine doğal dişlerinize benzeyen bir renk kullanmak genellikle daha iyidir.
Empress ve Emax kaplamalar ne kadar süre dayanır?
Düzgün uygulandığında ve iyi bakıldığında her iki kaplama türü de 15 ila 20 yıl veya daha uzun süre sorunsuz kullanılabilir. Düzenli ağız bakımı ve diş muayeneleri bu süreyi uzatır.
Veneerler zamanla renk değiştirir mi?
Hayır. Empress ve Emax porselen malzemeleri kahve, çay ve sigara gibi lekeleyici ajanlara karşı oldukça dirençlidir. Zamanla sararmaz veya renk değiştirmezler; orijinal beyazlıklarını ve parlaklıklarını uzun yıllar korurlar.
Veneerler kırılırsa onarılabilir mi?
Küçük çatlaklar ağız içinde onarılabilse de, bu onarımlar genellikle geçicidir ve estetik olmayabilir. Büyük kırıklarda kaplamanın yeniden yapılması gerekir.
Veneer yaptırdıktan sonra dişlerimi beyazlatabilir miyim?
Hayır. Porselen kaplamalar, doğal dişler gibi beyazlatma jellerine yanıt vermez. Bu nedenle, kaplamalar takılmadan önce istediğiniz tona karar vermeniz ve hekiminizle birlikte en uygun rengi seçmeniz önemlidir.
